nasza witryna Talmud - co zawiera i czego naucza
Ks. prof. J贸zef Kruszy艅ski

okladka
Tytul Talmud - co zawiera i czego naucza
Autor Ks. prof. J贸zef Kruszy艅ski
Miejsce wydania Krzeszowice
Wydano w roku 2001
ISBN 83-88020-32-3
Wydawnictwo Dom Wydawniczy "Ostoja"
Adres wydawnictwa 32-065 Krzeszowice
ul. Targowa 29/12
Tel: (+48 12) 292 72 93
Fax: (+48 12) 292 72 93
Adres wydawnictwa w internecie http://www.ostoja.pl/
Email ostoja@ostoja.pl
Elektroniczna wersja ksiazki

Prezentowana ksi膮偶ka jest reprintem z聽 wydania przedwojennego - Warszawa 1925 r. Ks. J贸zef Kruszy艅ski (1877-1953) - profesor i rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w latach 1925-1933, biblista,聽 jeden z najwi臋kszych znawc贸w problematyki 偶ydowskiej w mi臋dzywojennej Polsce. Jego publikacje z dziedziny 偶ydoznawstwa to m. in.: 呕ydzi i kwestia 偶ydowska, W艂oc艂awek 1920; D膮偶enia 偶yd贸w w dobie obecnej, W艂oc艂awek 1921; Polityka 偶ydowska, W艂oc艂awek 1921; 呕argon 偶ydowski, W艂oc艂awek 1921; O narodowy j臋zyk 偶yd贸w, W艂oc艂awek 1921; 呕ydzi a Polska, Pozna艅 1921; Religia 偶yd贸w sp贸lczesnych, W艂oc艂awek 1923; Rola 艣wiatowa 偶ydostwa, W艂oc艂awek 1923; Dlaczego wyst臋puj臋 przeciwko 偶ydom?, Kielce 1923; Niebezpiecze艅stwo 偶ydowskie, W艂oc艂awek 1923; Antysemityzm, Antyjudaizm, Antygoizm, W艂oc艂awek 1924, 呕ydzi a 艣wiat chrze艣cija艅ski, W艂oc艂awek 1924; Stanis艂aw Staszic a kwestia 偶ydowska, Lublin 1925; Talmud co zawiera i co naucza, Lublin 1925.

Fragmenty ksi膮偶ki

PRZEDMOWA

Ca艂e 偶ydostwo na 艣wiecie stanowi jedn膮 艣cis艂膮 sp贸jni臋, przeciwstawiaj膮c膮 si臋 wszystkim narodom i wszystkim wyznaniom. Owa sp贸jnia, czy te偶 "sprzysi臋偶enie 偶ydowskie", jak niekiedy lubiano j膮 nazywa膰, wywo艂ywa艂a i wywo艂uje bardzo 偶ywe zagadnienie. W r贸偶nych czasach zadawano sobie pytania, dlaczego 偶ydzi, pomimo rozproszenia na 艣wiecie, nie stracili solidarno艣ci narodowej, wyznania oraz nieprzyjaznego nastroju wobec wszystkich nie wyznaj膮cych religii 偶ydowskiej? Po wi臋kszej cz臋艣ci odpowiedzi brzmi膮 jednakowo. Powszechny g艂os, oparty na wielowiekowej obserwacji 偶ydostwa, wskazuje na Talmud jako na 藕r贸d艂o etnicznej sp贸jni, zar贸wno jak i specyficznych cech charakteru 偶ydowskiego. Talmud jest wielk膮 ksi臋g膮 偶ydowskiego wychowania, jest pokarmem duchowym, z kt贸rego korzysta ca艂e 偶ydostwo od czas贸w swego rozproszenia. Skoro jednak ta ksi臋ga nie straci艂a swej warto艣ci i znaczenia, musi posiada膰 w poj臋ciu 偶ydostwa jak膮艣 niezwyk艂膮 wag臋 i niespo偶yt膮 moc podtrzymywania nigdy nie gasn膮cych d膮偶no艣ci. Musi ona w duszach wyznawc贸w wznieca膰 ognisko przes膮d贸w, wiod膮cych prost膮 drog膮 do fanatyzmu, nienawi艣ci, kt贸ra jest tak siln膮, 偶e ani prze艣ladowania ani 艣wiat艂o kultury i chrze艣cija艅skiej cywilizacji zg艂adzi膰 jej nie mo偶e. W zwi膮zku z tymi w艂a艣ciwo艣ciami Talmudu jedni b臋d膮 go wychwalali a inni ganili. Ca艂e 偶ydostwo uwa偶a Talmud za ksi臋g臋 udzielon膮 przez Opatrzno艣膰, w celu okazania, jak wyj膮tkowym przywi膮zaniem darzy B贸g 偶yd贸w. I Biblia jest ksi臋g膮 艣wi臋t膮, ale Talmud jest czym艣 wy偶szym, czym艣 bardziej, je偶eli tak rzec mo偶na, nadprzyrodzonym. Chrze艣cijanie posiadaj膮 Bibli臋 i uwa偶aj膮j膮 za natchnion膮. Musi tedy 偶ydostwo mie膰 co艣 wi臋cej, co艣 zawieraj膮cego objawienie Bo偶e w formie daleko pe艂niejszej i donio艣lejszej, ani偶eli Biblia. Tak膮 w艂a艣nie rol臋 ma spe艂nia膰 Talmud. Autorzy 偶ydowscy wszystkich odcieni nie umiej膮 w s艂owach wyrazi膰 zachwytu nad t膮 ksi臋g膮. Por贸wnuj膮 j膮 niekiedy z Pismem 艣w., ale przypisuj膮 Talmudowi daleko szerszy zakres i wi臋ksze znaczenie. Gdyby nie by艂o Talmudu, Biblia nie mog艂aby zast膮pi膰 jego roli. 呕ydostwo nie posiada艂oby 藕r贸d艂a zasilaj膮cego jego wiar臋, podtrzymuj膮cego nadziej臋 i kieruj膮cego d膮偶eniami "wybranego narodu", nie rozstaj膮cego si臋 nigdy z przekonaniami, 偶e on tylko jeden, jedyny, zosta艂 powo艂any do g艂oszenia mesjanizmu w艣r贸d narod贸w 艣wiata. Pisarz 偶ydowski, Emanuel Deutsch ("Co to jest Talmud", polski przek艂ad I. Kramstucka, Wyd. 2, Warszawa 1905, s. 25) m贸wi, 偶e "Talmud jest czym艣 wi臋cej ni偶 zbiorem praw, jest to mikrokosmos obejmuj膮cy, tak jak Biblia, niebo i ziemi臋. I zdaje si臋, i偶 ca艂a proza i ca艂a poezja, ca艂a nauka, ca艂a wiara i wszelka filozofia 艣wiata staro偶ytnego... w nim si臋 ze艣rodkowa艂a". Niepodobie艅stwem tu wylicza膰 wszystkich pochwa艂, jakimi 偶ydzi obdarzaj膮 Talmud; z tego, co pisz膮, wynika jasno, 偶e gdyby nie Talmud, nie byliby tym, czym s膮, nie zaj臋liby tego stanowiska, jakie dzisiaj w 艣wiecie posiadaj膮. Ca艂kiem inne spotykamy zdania o Talmudzie, gdy zwr贸cimy uwag臋 na ob贸z poza偶ydowski. Je偶eli natrafimy na opinie nie pot臋piaj膮ce wprost Talmudu, albo te偶 wzgl臋dem niego oboj臋tne, b臋d膮 one z pewno艣ci膮 pochodzi膰 od ludzi, kt贸rzy nie mieli mo偶liwo艣ci wg艂臋bienia si臋 w nauk臋 talmudow膮. Ci za艣 wszyscy, co znali Talmud, czytaj膮c go w oryginale, wyg艂aszaj膮 bardzo ujemne s膮dy o religijnej ksi臋dze 偶ydowskiej. Z moralno艣ci Talmudu wyp艂ywaj膮 te wszystkie przywary duszy 偶ydowskiej, kt贸re nie pozwalaj膮 jej na wytworzenie harmonii z wyznawcami innych religii. Jeszcze w 艣redniowieczu, gdy w ko艂ach chrze艣cija艅skich by艂a bardzo s艂abo rozwini臋ta znajomo艣膰 j臋zyk贸w semickich, a zw艂aszcza hebrajskiego i aramejskiego, 偶ydzi t艂umaczyli, 偶e chrze艣cijanie, nie znaj膮c j臋zyka Talmudu, nie rozumiej膮 jego poucze艅, a zarazem nies艂usznie pot臋piaj膮 to, czego nie znaj膮. Braki te usuni臋to. Papie偶 Klemens V w r. 1307 zaleca, aby na wszechnicach katolickich za艂o偶y膰 katedry j臋zyk贸w semickich. My艣l ta zosta艂a wcielona w czyn po koncylium w Viennes we Francji, odbytym w r. 1311. W uniwersytetach w Pary偶u, w Salamance, w Bolonii i Oksfordzie zosta艂y erygowano katedry semickie. Znajomo艣膰 j臋zyk贸w semickich nie wywo艂a艂a zmiany w pogl膮dach na warto艣膰 i znaczenie Talmudu. Uczeni wskazywali na wyj膮tkowe wyodr臋bnienie (ekskluzywizm), jakie ta ksi臋ga zajmuje w stosunku do wszystkich nie 偶yd贸w. Znajdywano w niej 藕r贸d艂o wiecznego fanatyzmu i 偶ydowskiej ob艂udy w stosunku do chrze艣cijan. Niezdrowy wreszcie spos贸b wyk艂adu r贸偶nych obja艣nie艅 i poucze艅 rabinicznych, zawartych w Talmudzie, okrytych szat膮 tajemniczo艣ci, owianych nimbem mistycyzmu, m贸g艂 otwiera膰 na o艣cie偶 drog臋 wszelkim nadu偶yciom. Te okoliczno艣ci zmusza艂y niejednokrotnie panuj膮cych do wydawania rozporz膮dze艅 w celu niszczenia Talmudu. W drugiej po艂owie XVI wieku sze艣膰 razy og艂aszano dekrety nakazuj膮ce masowe palenie ksi膮g talmudycznych. Zniszczono tych ksi膮g bardzo wiele w r贸偶nych miastach niemieckich, zw艂aszcza w latach 1553, 1555, 1559 i 1566. Bywa艂y niejednokrotnie wypadki, 偶e sami 偶ydzi, poznawszy 艣wiat艂o nauki Chrystusowej i nie odnosz膮cy si臋 bynajmniej nieprzyjacielsko wzgl臋dem swoich dawnych wsp贸艂wyznawc贸w, u艣wiadamiali w艂adze chrze艣cija艅skie o szkodliwo艣ci Talmudu i wtajemniczali w sekretny wyk艂ad rabin贸w, maj膮cy na wzgl臋dzie r贸偶ne orzeczenia autor贸w talmudowych. Do takich nale偶a艂 przede wszystkim Pfefferkorn w pierwszej po艂owie XVI wieku w Kolonii. Autorzy 偶ydowscy do dnia dzisiejszego nie mog膮 tego zapomnie膰 Pfefferkornowi i nie szcz臋dz膮 mu barw najczarniejszych. Ruchy wolno艣ciowe, kt贸re sz艂y wraz z rozwojem protestantyzmu, os艂abi艂y walk臋 z Talmudem. Zacz臋to Talmud drukowa膰, przerabia膰 i ustala膰 tekst, kt贸ry by obowi膮zywa艂 ca艂e 偶ydostwo. Poniewa偶 i w czasach dzisiejszych ksi臋ga ta nie przestaje zajmowa膰 szerokiego og贸艂u chrze艣cija艅skiego spo艂ecze艅stwa, a zw艂aszcza u nas, gdzie kwestia 偶ydowska w dobie powojennej staje si臋 szczeg贸lnie 偶ywotn膮, uwa偶am za stosowne poda膰 o Talmudzie cho膰by elementarne wiadomo艣ci w 艣wietle obiektywnym, aby czytelnik mia艂 sposobno艣膰 obznajomienia si臋 z r贸偶nymi okre艣leniami, jak: Talmud, Miszna, Gemara itd. W ko艅cu zwr贸cimy uwag臋 na znaczenie Talmudu w 偶yciu 偶ydowskim, zar贸wno jak i na cel, jaki wytkn臋li sobie tw贸rcy tej ksi臋gi. Nie czuj臋 potrzeby t艂umaczenia si臋 przed czytelnikiem, gdy偶 sam to najlepiej sprawdzi, 偶e pisz膮c to dzie艂ko, daleki by艂em od jakiejkolwiek stronniczo艣ci czy niech臋ci. O ile jakiekolwiek sprawy, zwi膮zane z 偶yciem 偶ydowskim, nie s膮 tak o艣wietlane, jak my艣l膮 偶ydzi, ale podane s膮 bezstronnie, tj. w 艣wietle prawdy, autor nara偶ony jest na bezustanne zarzuty ze strony 偶yd贸w. Nie w膮tpi臋, 偶e i moj膮 skromn膮 prac臋 takie same czekaj膮 losy. Nie mog臋 si臋 jednak tym zra偶a膰, bo pragn臋 s艂u偶y膰 prawdzie i o艣wieci膰 polskiego czytelnika w rzeczach, kt贸re przez wzgl膮d na zagadnienia 偶ydowskie w Odrodzonej Polsce nie mog膮 by膰 dla nikogo oboj臋tne.

Lublin, w dniu 艣w. Hieronima 1924 r.

Ks. J贸zef Kruszy艅ski

TALMUD

Wszystkie religijne ksi臋gi 偶ydowskie poza Pismem 艣w., zebrane w jedn膮 ca艂o艣膰, nazywaj膮 si臋 Talmudem. Nazwa powy偶sza w odniesieniu do tych ksi膮g jest najpowszechniejsz膮. Wszystkie inne nazwy, z kt贸rymi spotykamy si臋 na kartach niniejszej broszury, b臋d膮 oznacza艂y albo sk艂adowe cz臋艣ci Talmudu, albo te偶 rodzaj wyk艂adu, czyli obja艣niania rabinicznych poucze艅. Talmud za艣 obejmuje ca艂o艣膰. Talmud jest wyrazem hebrajskim i znaczy to samo, co "nauka", "nauczanie". Pochodzi od wyrazu lamad, co znaczy "naucza膰". Talmud tedy w przekonaniu 偶yda jest nauk膮, jest niejako zbiorem wszystkich prawd odnosz膮cych si臋 do kt贸rychkolwiek dziedzin 偶ycia ludzkiego. Zobaczymy nieco dalej, gdy b臋dzie mowa o tre艣ci, 偶e istotnie w Talmudzie rozpatrywane s膮 zagadnienia i udzielane pouczenia ze wszystkich dziedzin 偶ycia cz艂owieka. Dlatego te偶 Talmud w poj臋ciu rabin贸w jest nauk膮 nade wszystko, czyli najwszechstronniejsz膮, obejmuj膮c膮 wszelkie wiadomo艣ci. Na powstanie Talmudu mniej wi臋cej w tej formie, w jakiej istnieje dzisiaj, z艂o偶y艂y si臋 dwa r贸偶ne 艣rodowiska. W ci膮gu III i IV wieku po Chrystusie rabini palesty艅scy, skupiaj膮cy si臋 pod贸wczas w miasteczku Tyberiadzie, kt贸re po zburzeniu Jerozolimy uchodzi艂o za ognisko 偶ycia religijnego i kulturalnego, wzbogacili na pi艣mie dawniejszy ju偶 spisany zasadniczy zbi贸r praw, znany pod nazw膮 Miszna. Zdania zawarte w Misznie zosta艂y opatrzone obszernym komentarzem. Rabini dawali mn贸stwo odpowiedzi na r贸偶ne zagadnienia natury prawnej, tworz膮c w taki spos贸b wielki zbi贸r, obejmuj膮cy wielorakie rozwi膮zania kwestii prawnych, fakt贸w historycznych i moralnych poucze艅. W taki wi臋c spos贸b obja艣niona Miszna, zosta艂a nazwana Talmudem jerozolimskim albo palesty艅skim. Talmud palesty艅ski, kt贸rego kolebk膮 jest Tyberiada, zosta艂 uko艅czony w drugiej po艂owie czwartego wieku po Chrystusie. Istniej膮 w nim wzmianki o cesarzach rzymskich Dioklecjanie i Julianie Apostacie z czwartego wieku. Co si臋 tyczy rabin贸w, przechowane s膮 imiona tylko tych, kt贸rzy 偶yli przed r. 350. O p贸藕niejszych nic si臋 nie m贸wi. Talmud palesty艅ski zosta艂 napisany w j臋zyku aramejskim, obja艣nienia dawniejszych rabin贸w s膮 w j臋zyku hebrajskim. Obok tego Talmudu, w wieku pi膮tym i sz贸stym zosta艂 zredagowany jeszcze jeden Talmud na podstawie Miszny w Babilonii, dok膮d egzemplarz Miszny zani贸s艂 rabin Abba Areka, nazwany Rab, ucze艅 r. Judy. W Babilonii istnia艂o w owym czasie daleko wi臋ksze skupienie 偶yd贸w, ani偶eli w Palestynie. Istnia艂y tam g艂o艣ne szko艂y 偶ydowskie, z kt贸rych rozchodzili si臋 najbardziej wp艂ywowi rabini. Jak jeden, tak i drugi Talmud nie obja艣niaj膮 ca艂kowitej Miszny. Talmud jerozolimski zawiera komentarze na 39 traktat贸w, babilo艅ski za艣 na 36 i 1/2. Pomimo to ten ostatni jest daleko obszerniejszy i powszechnie przyj臋ty przez ca艂e 偶ydostwo. Sporz膮dzony zosta艂 r贸wnie偶 w j臋zyku aramejskim z przewag膮 narzecza u偶ywanego w Babilonii. Zdania rabin贸w dawniejszych, przytoczone s膮 po hebrajsku, tak jak w jerozolimskim. J臋zyk Talmudu jest ciemny, my艣li pogmatwane. Rabini u偶ywali trzyna艣cie sposob贸w, gdy chodzi艂o o uwydatnianie, czyli obja艣nienie regu艂 i prawide艂 znajduj膮cych si臋 w Misznie. Tak膮 metod臋 mia艂 zastosowa膰 r. Izmael mieszkaj膮cy w Palestynie w drugim wieku po Chrystusie. Dopatrzenie si臋 w膮tku, zar贸wno jak i prawid艂owe wy艣wietlenie r贸偶nych temat贸w zawartych w Talmudzie jest nie艂atwe. Obja艣nienia przepis贸w rabinicznych posiadaj膮 form臋 pyta艅 i odpowiedzi. Wszystko to zestawiono bardzo niejasno, niekiedy trudno odr贸偶ni膰 pytanie od odpowiedzi. Te ostatnie niejednokrotnie k艂贸c膮 si臋 ze sob膮. Daleko wi臋ksze braki w uk艂adzie posiada Talmud jerozolimski. Wielu przypuszcza, 偶e niedoskona艂o艣膰 Talmudu jerozolimskiego sk艂oni艂a rabin贸w przebywaj膮cych w Babilonii do napisania nowego. Ci ostatni wzi臋li sobie za cel pogodzi膰 sprzeczne zdania w Misznie i dlatego przytoczyli wiele rozwi膮za艅, przywi膮zuj膮c szczeg贸ln膮 wag臋 do jednego. Nast臋pnie zadaniem ich by艂o obja艣nienie w膮tpliwych miejsc w Misznie zgodnie z nauk膮 tzw. tannait贸w (tannaim) i amorait贸w (amoraim), przez kt贸rych rozumiano dawniejszych rabin贸w uk艂adaj膮cych Miszn臋. Dalej spisanie, czyli systematyczny uk艂ad wszystkich postanowie艅, regu艂 i wskaz贸wek rabinicznych, kt贸re wesz艂y w 偶ycie od czasu zamkni臋cia tj. zako艅czenia Miszny. I wreszcie postanowili da膰 alegoryczny wyk艂ad r贸偶nych tekst贸w biblijnych przypowie艣ci, legend, poucze艅 z zakresu mistyki itp. Nie nale偶y szuka膰 w Talmudzie traktat贸w wyko艅czonych i filozoficznie uzasadnionych. Obok zda艅 g艂臋bszych, znajduj膮 si臋 odpowiedzi i obja艣nienia 艣mieszne, dziecinne, wielokrotnie nielogiczne i nie posiadaj膮ce 偶adnej warto艣ci literackiej. S膮 to banalne gaw臋dy, prowadzone przez ludzi ma艂o inteligentnych, ale po najwi臋kszej cz臋艣ci sfanatyzowanych i bardzo wrogo usposobionych do wszystkich obcych, a w szczeg贸lno艣ci do chrze艣cijan. Jest to zbi贸r frazes贸w tak niedo艂臋偶ny i niezr臋czny, 偶e dla czytelnika staje si臋 materia艂em wprost odra偶aj膮cym. Wed艂ug wielu uczonych nie masz w ca艂ej literaturze 艣wiatowej tak nieudolnej i tak ma艂o zajmuj膮cej ksi臋gi, jak Talmud. Tej te偶 okoliczno艣ci nale偶y przypisa膰, 偶e uczeni nie maj膮 cierpliwo艣ci t艂umaczenia Talmudu. Wielu si臋 zabiera艂o do tej mozolnej i niewdzi臋cznej pracy i po prze艂o偶eniu kilku traktat贸w rozstawa艂o si臋 z ni膮 na zawsze. Tym trudniej by艂o przyswoi膰 obcym j臋zykom ca艂kowity Talmud, gdy偶 obejmuje on materia艂 olbrzymi. Pe艂ne wydanie Talmudu obejmuje kilkana艣cie grubych tom贸w in folio. Kr贸tkie wydanie Talmudu, tak zwane kieszonkowe w Berdyczowie, zawarte w dw贸ch wielkich tomach in quarto, ka偶dy posiada oko艂o 1000 stronic bardzo 艣cis艂ego i drobnego druku. Talmud babilo艅ski, kt贸ry, jak wzmiankowali艣my wy偶ej, opracowany by艂 z my艣l膮 poprawienia i uzupe艂nienia jerozolimskiego, w szczeg贸lniejszy spos贸b obfituje w b艂臋dy j臋zykowe i logiczne. Nagromadzono w nim tak wielki balast, 偶e trudno przebrn膮膰 cho膰by przez jeden traktat. Jedyn膮 zach臋t膮 dla uczonych do zag艂臋biania si臋 w ten niewdzi臋czny materia艂, by艂o wy艂awianie tu i 贸wdzie pi臋knych my艣li, kt贸re niby per艂y rozrzucone s膮 po rozleg艂ym 艣mietnisku oraz zapoznawanie si臋 z przytykami i obja艣nieniami, utrzymanymi w nies艂ychanie wrogim duchu wzgl臋dem chrze艣cija艅stwa. W tym to w艂a艣nie Talmudzie, to znaczy w wyk艂adach napisanych dla obja艣nienia Miszny, znajduj膮 si臋 owe blu藕niercze aluzje i okre艣lenia wzgl臋dem naj艣wi臋tszej osoby Jezusa Chrystusa, zar贸wno jak Jego Matki. Wyst膮pienia te s膮 tak wrogie, 偶e wykluczaj膮 wszelki nawet altruizm wzgl臋dem chrze艣cijan (Aboda zara, fol. 13b, 20a; Baba kamma, fol. 29b itd.). Obel偶ywe zwroty wzgl臋dem osoby Pana Jezusa zar贸wno jak i drwiny z naj艣wi臋tszych tajemnic nauki Chrystusowej nape艂nia艂y 偶yd贸w pewn膮 obaw膮, zw艂aszcza w XVII wieku w Polsce, gdy uczeni nasi zacz臋li zg艂臋bia膰 tajniki Talmudu i ujawnia膰 wrogie stanowisko tej ksi臋gi wzgl臋dem chrze艣cijan. Boj膮c si臋聽 przed spo艂ecze艅stwem odpowiedzialno艣ci za zniewagi, wydali starsi rabini w Polsce w r. 1631 nast臋puj膮ce rozporz膮dzenie, maj膮ce obowi膮zywa膰 drukarzy i wydawc贸w ksi膮g talmudycznych:

"Poniewa偶 dowiedzieli艣my si臋, 偶e wielu chrze艣cijan do艂o偶y艂o wielkiego trudu dla nauczenia si臋 j臋zyka, w kt贸rym nasze ksi膮偶ki s膮 napisane, obostrzamy wam pod gro藕b膮 wielkiej kl膮twy, aby艣cie w 偶adnym nowym wydaniu Miszny albo Gemary nie og艂aszali niczego, odnosz膮cego si臋 do Jezusa z Nazaretu... Je艣li na nasze pismo dok艂adnie zwa偶a膰 nie b臋dziecie, lecz przeciw post臋powa膰 b臋dziecie, to mo偶ecie sprowadzi膰 i by膰 powodem, 偶e nas tak jak poprzednio zmusza膰 b臋d膮 do przyj臋cia wiary chrze艣cija艅skiej... Z tych powod贸w rozkazujemy, je艣li og艂aszacie nowe wydanie tych ksi膮g, opuszcza膰 odno艣ne miejsca do Jezusa z Nazaretu i to miejsce wype艂ni膰 ma艂ym ko艂em O. Rabini i nauczyciele b臋d膮 wiedzie膰, jak m艂odzie偶 ustnie pouczy膰. Wtedy nie b臋d膮 mie膰 chrze艣cijanie nic wi臋cej do wykazania przeciw nam odno艣nie do tego tematu, a my mo偶emy oczekiwa膰 uwolnienia od ucisk贸w, pod kt贸rymi cierpieli艣my poprzednio i mo偶emy spodziewa膰 si臋 偶y膰 w pokoju" .

Obydwa Talmudy zosta艂y po raz pierwszy wydrukowane w Wenecji w latach 1520-1524. Wydanie to uchodzi za najpe艂niejsze, gdy偶 ju偶 w nast臋pnych, kt贸re si臋 pojawia艂y bardzo cz臋sto, skre艣lano niekt贸re zwroty zbyt ra偶膮co zniewa偶aj膮ce uczucia chrze艣cija艅skie. Cz臋艣膰 Talmudu zosta艂a naprz贸d przet艂umaczona na j臋zyk 艂aci艅ski i og艂oszona drukiem w wydawnictwie B艂a偶eja Ugolino (Thesaurus atiquitatum sacrarum... 3 4 tomy, Wenecja, 1745-1769 r.) W drugiej po艂owie XIX wieku przet艂umaczono Talmud na j臋zyk francuski, niemiecki, angielski i cz臋艣膰 na rosyjski. Wszystkie te jednak t艂umaczenia nie obejmuj膮 wydania kompletnego (Por. Strack Einieitung in den Talmud, Lipsk 1908).

MISZNA

Podstawow膮, czyli zasadnicz膮 cz臋艣ci膮 Talmudu s膮 dwa zbiory poda艅, kt贸rych nazwy brzmi膮 Miszna i Gemara. O drugim powiemy na innym miejscu, a teraz jest mowa o Misznie. Miszna jest wyrazem hebrajskim i pochodzi od czasownika szanah - "zdwaja膰", a ten od szenaim -- "dwa". Miszna tedy jest zdwojeniem, czyli drugim zbiorem praw w odniesieniu do Tory, to jest prawodawstwa Moj偶eszowego, zamkni臋tego w ksi臋gach Pisma 艣w. Naprz贸d istnia艂o Prawo Moj偶eszowe, a zdwojone, czyli niejako powt贸rzone, powsta艂o p贸藕niej i wspiera si臋 na podaniu przechowywanym w艣r贸d i przez faryzeuszy, kt贸rych dzia艂alno艣膰 za czas贸w Chrystusa Pana znamy z Ewangelii. Obok wi臋c prawodawstwa pisanego, zawartego w Pi艣mie 艣w., mia艂o istnie膰 inne prawo, wed艂ug tradycji 偶ydowskiej, przechowywane w podaniu ustnym i wyk艂adane przez rabin贸w ustnie swoim s艂uchaczom. To wi臋c prawo podaniowe zacz臋to po raz pierwszy spisywa膰, jak to wyka偶emy ni偶ej, w pierwszym wieku po Chrystusie. Rabini od samego pocz膮tku zapatruj膮 si臋 na Miszn臋, jako na "nauk臋", to jest "nauczanie". Pojmuj膮 powy偶sze okre艣lenie w tym znaczeniu, 偶e Prawo Moj偶eszowe nie by艂oby zrozumia艂e, gdyby nie posiada艂o o艣wietlenia w Misznie. Miszna przeto jest nauk膮 prawa posiadaj膮c膮 sens w艂a艣ciwy prawodawstwu Moj偶eszowemu. To ostatnie by艂o zaledwie skr贸tem obszernego podania udzielonego przez Boga drog膮 objawienia. Ze skr贸tu owego nie by艂oby si臋 mo偶na dowiedzie膰 o w艂a艣ciwej roli Bo偶ej, gdyby ka偶dy szczeg贸艂, ka偶da niejako rzecz, znajduj膮ca si臋 w prawodawstwie Moj偶eszowym, nie by艂a wy艣wietlona i uzupe艂niona przez tradycj臋 ustn膮. W opinii rabin贸w prawo Moj偶eszowe jest mniej wa偶nym i mniej 偶ywotnym. Zosta艂o podane naprz贸d, poniewa偶 nie istnia艂o niebezpiecze艅stwo, aby by艂o niew艂a艣ciwie zrozumiane przez niepowo艂anych.

(...)

MIDRASZ

Nazwa hebrajska Midrasz pochodzi od czasownika darasz -- poszukiwa膰, wyja艣nia膰. Jest to nazwa komentarza na poszczeg贸lne cz臋艣ci ksi膮g 艣wi臋tych. Chodzi g艂贸wnie o wyja艣nienie ust臋p贸w odnosz膮cych si臋 do prawodawstwa, oraz historycznych i moralnych. Szko艂a rabiniczna wytworzy艂a specjalny komentarz, opracowany wed艂ug rabinicznej metody, kt贸rej celem jest obja艣nienie i zrozumienie poszczeg贸lnych zagadnie艅 w Pi艣mie 艣wi臋tym. W kompozycji tych ksi膮g odgrywa艂y bardzo wybitn膮 rol臋 fantazja oraz naprz贸d powzi臋te opinie. Wyprowadzano z tekstu biblijnego takie zrozumienie, to jest taki sens, jaki wed艂ug uprzednio powzi臋tych opinii rabinicznych by艂 potrzebny. Szeroko zastosowano alegorie, oraz prowadzono specjalne metody wyk艂adu (o czym b臋dzie nieco ni偶ej), przy pomocy kt贸rych mo偶na dowolnie wywie艣膰 z tekstu sens potrzebny. Jako dow贸d na czym polega艂a metoda midraszu mo偶e pos艂u偶y膰 nast臋puj膮cy przyk艂ad: Talmud bardzo lubi pos艂ugiwa膰 si臋 skr贸tami, na kt贸rych, jako na swym wzorze wspiera si臋 ca艂a nomenklatura zastosowana przez tw贸rc贸w i kierownik贸w bolszewizmu rosyjskiego.聽

(...)

KABA艁A

Je偶eli metody, o kt贸rych by艂a mowa wy偶ej, nie osi膮ga艂y celu, jaki pragn臋li w nich widzie膰 rabini, przychodzi艂a im z pomoc膮 kaba艂a. Metoda kabalistyczna zbudowana by艂a w ten spos贸b, 偶e mo偶na by艂o osi膮gn膮膰 na podstawie tekstu Biblii czy te偶 Miszny, sens, kt贸rego wcale Biblia czy Miszna nie zawiera艂y. Wszelkie ekstrawagancje, ujawniaj膮ce si臋 ju偶 w silnej mierze w metodach poprzednich, znalaz艂y w kabale rozwini臋cie i uzasadnienie. Chodzi艂o g艂贸wnie duchowym przyw贸dcom ludu 偶ydowskiego, aby ich t艂umaczenie Pisma 艣w. posiada艂o pozory prawdziwo艣ci, i偶by w ten spos贸b 艂atwiej mogli nagi膮膰 do w艂asnych teorii przekonania innych. Drog膮 stosowania kaba艂y to osi膮gn臋li. Kabalistyczna metoda nale偶a艂a do kategorii wielkich tajemnic, objawionych kiedy艣 w przesz艂o艣ci, a pilnie strze偶onych przez powo艂ane czynniki. Gdy zbli偶y艂a si臋 epoka prze艣ladowania, nadarzy艂a si臋 okazja, aby szeroki og贸艂 spo艂ecze艅stwa zaznajomi膰 z tajemniczymi pouczeniami, kryj膮cymi si臋 w tek艣cie biblijnym. Kaba艂a wydobywa艂a na 艣wiat艂o dzienne te tajemnice i zaznajamia艂a z nimi lud 偶ydowski. Nale偶y ona do niezdrowych objaw贸w w duchowych nastrojach i d膮偶eniach ludu. Potrzeba by艂o 艣rodowiska 偶ydowskiego, oddychaj膮cego duszn膮 atmosfer膮, aby si臋 po艣r贸d niego przyj臋艂a nauka kaba艂y. Kaba艂a, albo kabba艂a, po hebr. Kabbalah, znaczy to samo, co "tradycja". Okre艣la wi臋c rzeczy, kt贸re drog膮 ustnego podania przechowywa艂y si臋 w艣r贸d przesz艂ych pokole艅, a obecnie, gdy nadesz艂a pora, zosta艂y 艣wiatu ujawnione. Nazwa jej znajduje si臋 w Misznie (Taanith, II, 1) w znaczeniu "podania". Pochodzi od czasownika kibbel - "przyjmowa膰". W ksi臋dze Przypowie艣ci (19: 20) znajduje si臋 ten czasownik w znaczeniu "przyjmowania nauki" tj. pouczenia. Co si臋 tyczy pochodzenia kaba艂y r贸偶ne istnia艂y w艣r贸d autor贸w 偶ydowskich pogl膮dy. Jedni wyprowadzali j膮 od pierwszego cz艂owieka - Adama, kt贸ry rzekomo mia艂 mie膰 przez po艣rednictwo anio艂贸w objawionych wiele wiadomo艣ci, pouczaj膮cych jak rozumie膰 r贸偶ne zagadnienia z zakresu 偶ycia religijnego, moralnego oraz prawodawstwa objawionego w czasach p贸藕niejszych. Inni wyprowadzali j膮 od Abrahama i od patriarch贸w, kt贸rzy t膮 sam膮 drog膮, co i Adam, mieli doj艣膰 do posiadania wiedzy tajemnej. Istnieje og贸lne przekonanie, 偶e kabalistyczna metoda t艂umaczenia Ksi膮g 艣w. wzi臋艂a pocz膮tek w okresie niewoli babilo艅skiej. Czwarta apokryficzna ksi臋ga Ezdrasza (XIV, 44-47) wzmiankuje, 偶e Ezdrasz w ci膮gu czterdziestu dni napisa艂 dwie艣cie cztery ksi臋gi, z kt贸rych siedemdziesi膮t by艂o przeznaczonych tylko dla tych, co posiadali tajemnic臋. Gdyby na podstawie niniejszej wzmianki zrodzi艂a si臋 metoda kabalistyczna, tedy jej powstanie nale偶a艂oby przesun膮膰 na czasy p贸藕niejsze. Czwarta bowiem ksi臋ga Ezdrasza powsta艂a w czasach chrze艣cija艅skich. Powtarza si臋 r贸wnie偶 w zwi膮zku z pochodzeniem kaba艂y ta sama legenda, o kt贸rej wspominali艣my ju偶 wy偶ej, 偶e mianowicie Moj偶esz poza prawem utrwalonym na pi艣mie, otrzyma艂 do艣膰 obszerne objawienie, czyli 艣wiadomo艣膰 tajemnic, kt贸re zleci艂 do przechowywania siedemdziesi臋ciu m臋偶om przybranym do pomocy w rz膮dach. Przekonanie to by艂o tak powszechne w pierwszych wiekach chrze艣cija艅skich, 偶e wzmiankuj膮 o nim nawet niekt贸rzy ojcowie Ko艣cio艂a. Zasady kabalistyki po raz pierwszy zosta艂y podane w trzech ksi膮偶kach hebrajskich, kt贸rych nazwy brzmi膮: Zohar, Jezirah i Bahir. Ksi臋ga Zohar - "艣wiat艂o" by艂a rozpocz臋ta w r. 121 po Chrystusie przez rabina Symeonaben Jochaj, ucznia s艂ynnego r. Akiby i wyko艅czona przez rabin贸w p贸藕niejszych. Ksi臋ga Jezirah - "o stworzeniu" przypisywana jest Akibie. Wreszcie ostatnia Bahir - "Ja艣niej膮cy", powsta艂a jeszcze przed zburzeniem Jerozolimy. Wszystkie te ksi臋gi pozostawa艂y w zapomnieniu a偶 do pocz膮tku XIV wieku, kiedy szcz臋艣liwym wypadkiem odnaleziono r臋kopisy. W wieku XV dwaj uczeni europejscy Picco del Mirandola i Pawe艂 Ricci zacz臋li bada膰 kabalistyczne ksi臋gi, spodziewaj膮c si臋 wydosta膰 z nich dowody przeciwko 偶ydom, a na korzy艣膰 chrze艣cija艅stwa. Tej samej pracy podj膮艂 si臋 w po艂owie XIX wieku Pawe艂 Drach, nawr贸cony rabin paryski, kt贸ry wyda艂 dwutomowe dzie艂o pt. Harmonia mi臋dzy Ko艣cio艂em a Synagog膮. Tradycja 偶ydowska co do pochodzenia tych ksi膮偶ek okaza艂a si臋 b艂臋dn膮. Dzi臋ki studiom krytycznym dowiedziano si臋, 偶e najstarsz膮 z nich jest Jezirah, i powsta艂a mi臋dzy VIII a IX wiekiem. Bahir pochodzi z ko艅ca wieku XI lub pocz膮tku XII, a na ostatku zosta艂a napisana ksi臋ga Zohar, prawdopodobnie w XIII stuleciu. Posiadaj膮 kilku autor贸w, pomi臋dzy kt贸rymi byli: Izaak 艢lepy, przebywa艂 w Beaucaire w XII wieku, Moj偶esz de Leon z Hiszpanii ok. r. 1300 itd. Ze wspomnianych ksi膮偶ek trudno jest dociec, w jakim stopniu kaba艂a oparta jest na dawniejszych podaniach i czy w istocie si臋ga czas贸w zamierzch艂ych, czy te偶 zosta艂a obmy艣lona przez nich samych, aby osi膮gn膮膰 przy wyk艂adzie Pisma 艣w. takie znaczenie, jakiego wymaga艂y 贸wczesne przekonania 偶ydowskie. Zadaniem kaba艂y jest przeciwstawienie si臋 metodzie wyk艂adowej, zapocz膮tkowanej w Misznie, gdzie uwzgl臋dniony jest pierwiastek rozumowy. Kaba艂臋 ma艂o obchodzi strona rozumowa. Zag艂臋bia si臋 w przer贸偶ne spekulacje, wyprowadzaj膮c na podstawie liter i cyfr sens duchowy. Kaba艂a nie wdaje si臋 w krytyczny rozbi贸r tekstu Pisma 艣w., ka偶dy tekst przyjmuje w tej formie, w jakiej jest przechowany; jej zadaniem jest wydoby膰 z niego sens mistyczny, ukryty. A wydoby膰 mo偶na przy zastosowaniu kabalistycznych regu艂, o kt贸rych niebawem b臋dziemy m贸wili. Wed艂ug ksi臋gi Zohar tekst Pisma 艣w. jest historycznie dok艂adny, ale obok swego znaczenia literalnego posiada mn贸stwo symboli i prawd ukrytych, kt贸re s膮 istotn膮 cz臋艣ci膮 Pisma 艣w. Kabali艣ci wdaj膮c si臋 w dociekania z zakresu metafizyki, pope艂niali mn贸stwo b艂臋d贸w, kt贸re p贸藕niej od艣wie偶ali pantei艣ci. Nie chodzi nam w pracy niniejszej o przedstawienie ca艂okszta艂tu nauki kabalistycznej, lecz o jej regu艂y, dozwalaj膮ce rabinom wyprowadza膰 z danych tekst贸w biblijnych takie pouczenia i wnioski, jakie im si臋 偶ywnie podoba. T艂umaczenie kabalistyczne popiera utrzymanie si臋 przy zacofanych pogl膮dach 偶ydowskich, przede wszystkim skierowanych na niekorzy艣膰 chrze艣cija艅stwa. Gdy chodzi o usystematyzowanie regu艂 kabalistycznych, kt贸re pragniemy wyja艣ni膰, na og贸艂 dziel膮 kaba艂臋 na dwie cz臋艣ci: teoretyczn膮 i praktyczn膮. Inni rozr贸偶niaj膮 trzy dzia艂y, czyli w艂a艣ciwie trzy metody, kt贸re dozwalaj膮 艂atwiej wnikn膮膰 w charakter docieka艅 kabalistycznych. S膮 to: strona "egzegetyczna", uwzgl臋dniaj膮ca zastosowanie symboli i maj膮ca na wzgl臋dzie przewa偶nie wyk艂ad tekst贸w Pisma 艣w., strona "pozytywna" albo "dogmatyczna", kt贸ra zajmuje si臋 dociekaniami w zwi膮zku z anio艂ami, demonami, wizjami u Ezechiela proroka itd., wreszcie strona "spekulatywna" albo "metafizyczna" traktuj膮ca o bycie, stworzeniu, przymiotach r贸偶nych itp. Zastosowanie regu艂 kabalistycznych doprowadza w tych wszystkich dzie艂ach wyk艂ad do nieoczekiwanych wniosk贸w. Najobszerniejsze atoli zastosowanie posiada strona "egzegetyczna", maj膮ca na wzgl臋dzie wy艂o偶enie w duchu talmudowym tekst贸w Pisma 艣w. Wspomnieli艣my ju偶 wy偶ej, 偶e zadaniem kaba艂y jest wyprowadzenie z danego tekstu znaczenia duchowego, czyli g艂臋bszego. Osi膮ga si臋 to przy zastosowaniu potr贸jnej regu艂y.

1. Pierwsz膮 z nich jest tzw. Temura -- "zamiana" albo "przemiana". Polega na przestawieniu liter w wyrazie podlegaj膮cemu kabalistycznemu wyk艂adowi. Dzi臋ki zastosowaniu takiej metody osi膮ga si臋 oczywi艣cie ca艂kiem inne znaczenie tego lub innego wyrazu w tek艣cie biblijnym, poniewa偶 przez przestawienie liter powstaje inny wyraz. W praktyce przedstawia si臋 to jak nast臋puje: W ksi臋dze Exodus (23: 23) jest wyraz w tek艣cie hebrajskim Malakhi, co oznacza "m贸j anio艂" (mowa o aniele, kt贸ry prowadzi膰 b臋dzie Moj偶esza do ziemi obiecanej). Za pomoc膮 temury dowiedziano si臋, jakie by艂o imi臋 tego anio艂a. Przestawiwszy bowiem litery osi膮gniemy wyraz Mikhael (w j臋zyku hebr. nie istniej膮 g艂oski samog艂oskowe, lecz same sp贸艂g艂oski), to znaczy Micha艂. Wed艂ug wi臋c kabalist贸w by艂 to anio艂 Micha艂. Podobny wyk艂ad mo偶e by膰 zastosowany w r贸偶norodnych wypadkach, zmieniaj膮c zasadniczo znaczenie wyrazu, czy nawet ca艂ej my艣li.

2. Gematria. Jest to przekszta艂cony w wymowie hebrajskiej wyraz grecki, kt贸ry brzmi geometria i oznacza "miar臋", to jest "mierzenie ziemi". Do kaba艂y zosta艂 zastosowany w tym znaczeniu, 偶e pojedyncze litery w wyrazie bierze si臋 jako cyfry i zestawia si臋 pod贸wczas liczb臋 og贸ln膮. Poniewa偶 liczebniki za pomoc膮 alfabetu hebrajskiego mo偶na pisa膰 w wieloraki spos贸b, osi膮ga si臋 przeto z zamiany liter na cyfry lub odwrotnie przer贸偶ne kombinacje. Kilka przyk艂ad贸w u艂atwi zrozumienie, na czym polega kabalistyczna gematria. Oto pierwszy wiersz Pisma 艣w. i ostatni w Biblii hebrajskiej (Gen. l: l i 2 Par. 36: 23) zawieraj膮 po sze艣膰 pierwszej litery alfabetu hebrajskiego alef. Wyraz "tysi膮c" - elef zaczyna si臋 tak偶e od tej samej litery. Na tej samej podstawie kabali艣ci dochodz膮 do wniosku, 偶e 艣wiat b臋dzie istnia艂 sze艣膰 tysi臋cy lat. Albo przyk艂ad inny. Wyraz hebrajski phe oznacza "usta", wyraz za艣 milah -- "obrzezanie". Obydwa wyrazy, je偶eli litery b臋dziemy brali za cyfry, czyni膮 85. Pomi臋dzy tymi przeto wyrazami istnieje pokrewie艅stwo. Poniewa偶 w psalmie pi臋膰dziesi膮tym, wiersz siedemnasty (w hebr. ps. 51) powiedziano: "Panie otworzysz wargi moje, a usta moje opowiada膰 b臋d膮 chwa艂臋 twoj膮", kabali艣ci wyprowadzaj膮 z tego wniosek, 偶e Pan B贸g wys艂uchuje modlitw臋 pochodz膮c膮 z ust tych ludzi, kt贸rzy s膮 obrzezani. Pierwsze wyrazy Pisma 艣w. brzmi膮 po hebrajsku: bereszit baru -- "na pocz膮tku stworzy艂". Litery tych wyraz贸w w obliczeniu cyfrowym uczyni膮 sum臋 1116. T臋 sam膮 liczb臋 stanowi膮 litery w zdaniu: berosz haszanah nibrah - "na pocz膮tku roku zosta艂 stworzony". St膮d wynik taki, 偶e Pan B贸g rozpocz膮艂 stwarzanie 艣wiata w pierwszym dniu roku, oczywi艣cie 偶ydowskiego itd.

3. Notarikon. Wyraz wzi臋ty z j臋zyka greckiego, oznacza "skr贸cenie". Polega na roz艂o偶eniu wyrazu w taki spos贸b, 偶e ka偶da litera jest skr贸tem jakiego艣 wyrazu. Kabali艣ci bior膮 tak偶e po kilka liter z jednego wyrazu lub tylko litery ko艅cowe i w ten spos贸b tworz膮 potrzebne im zdania. Naprz贸d imi臋 Jezus pisano w skr贸ceniu po hebrajsku Jeszu (trzy litery: i, sz, u (w): ostatnia zale偶nie od miejsca, jakie zajmuje w wyrazie brzmi u, zasadniczo jednak zawsze jest w). Rabini (Talmud Jerozolimski) czytaj膮: immah szemo veziqro, co oznacza "niechaj przepadnie imi臋 jego i pami臋膰 jego". Albo: aksamit po hebrajsku brzmi samet (SMT), co w interpretacji rabin贸w oznacza: sur mera-tob, czyli po polsku: "strze偶 si臋 z艂ego (r贸b) dobrze". Opieraj膮c si臋 na tym kabalistycznym wyk艂adzie, 偶ydzi zwykli sporz膮dza膰 torby, s艂u偶膮ce do noszenia ksi膮g modlitewnych w soboty do synagogi, z aksamitu. Na ulicach naszych miast i miasteczek mo偶na zauwa偶y膰 w ka偶d膮 sobot臋, 偶e 偶ydzi nios膮 te ksi膮偶ki w torbach tylko aksamitnych. Innych nie ujrzymy. W tym wypadku to pi臋kne zdanie -- "strze偶 si臋 z艂ego, r贸b dobrze" -- ma im przypomnie膰 obowi膮zek czynienia dobrze. Inny jeszcze przyk艂ad: At艂as po hebrajsku tak偶e brzmi atlas (atls = cztery litery: alef, tet, lamed, samech). W interpretacji kabalistycznej ka偶da z tych liter jest skr贸tem wyrazu, kt贸re zestawiane w porz膮dku kolejnym brzmi膮: ah tob leisrael sela -- "ach jak dobrze by膰 Izraelowi na wieki"! Praktyczne zastosowanie ten wyk艂ad ma takie, 偶e 偶ydzi ortodoksi, a przede wszystkim tzw. chasydzi (prawowierni, 艣wi臋ci) nosz膮 cha艂aty at艂asowe. Obserwujemy r贸wnie偶 w naszych miasteczkach, 偶e rabin nie uka偶e si臋 bez at艂asowego cha艂atu. Przecie偶 on przede wszystkim musi manifestowa膰 swoje szcz臋艣cie w przynale偶no艣ci do Izraela (leisrael) i pragnie w nim pozosta膰 na wieki (sela). Takie kombinowanie, przestawianie, dostawianie liter, obliczenie i tworzenie sztucznych wyraz贸w i ca艂ych zda艅, wydaje si臋 nam bardzo 艣miesznym i zakrawa ma dziecinn膮 zabawk臋. W rzeczywisto艣ci jednak偶e tak nie jest. Gdy chodzi o rzeczywist膮 warto艣膰 takiego wyk艂adu, jest on niew膮tpliwie banalnym i 艣miesznym. Nale偶y jednak zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e te 艣mieszne i karko艂omne pr贸by naci膮gania s艂贸w Pisma 艣w. wyrabiaj膮 dusz臋 偶ydowska, kszta艂c膮 ich charaktery i staj膮 si臋 podwalin膮 stosunk贸w, kt贸rych trzymaj膮 si臋 偶ydzi do wszystkich nie 偶yd贸w. Ca艂y 艣wiat patrzy na nacj臋 偶ydowsk膮, jako na wskro艣 wyodr臋bnion膮. I ca艂y 艣wiat zadaj臋 sobie pytanie: dlaczego tak jest? Ca艂y 艣wiat patrzy na antysemityzm, kt贸ry jest tak dawnym, jak rozproszenie 偶yd贸w, a istnieje wsz臋dzie, gdziekolwiek 偶ydzi znajduj膮 si臋 w rozproszeniu. I na to zjawisko patrz膮c, ca艂y 艣wiat zadaje sobie pytanie: dlaczego istnieje nieprzychylny nastr贸j w stosunku do 偶yd贸w, dlaczego nie zamiera nigdy tzw. antysemityzm, cho膰 jest tak stary jak rozproszenie 偶yd贸w? Tysi膮ce ludzi dawa艂o na to odpowied藕, podawano tysi膮ce 艣rodk贸w dla wyniszczenia nie wygasaj膮cego z艂a lub dla uleczenia ran wyrz膮dzonych 偶ydom. Mo偶na by by艂o u艂o偶y膰 bogat膮 bibliotek臋 z dzie艂 i orzecze艅, kt贸re w tej kwestii by艂y wyg艂oszone, a jednak偶e sprawa 偶ydowska zawsze jest aktualn膮 i dzisiaj wzbudza te same zagadnienia, co przed lat tysi膮cem. Nie by艂oby tak rozbie偶nych pogl膮d贸w na omawian膮 spraw臋, gdyby chciano wnikn膮膰 gruntownie w 艣wi臋te ksi臋gi 偶ydowskie i przypatrze膰 si臋, czego one nauczaj膮, jaki jest ich stosunek do obcych narod贸w i obcych wyzna艅. Psyche 偶ydowska wykszta艂ca si臋 na ca艂kiem innym pod艂o偶u, ani偶eli narod贸w, dla kt贸rych obce s膮 religijne ksi臋gi 偶ydowskie. Podejmowa艂em to zagadnienie w innych moich pracach 偶ydoznawczych i dochodzi艂em do konkluzji, 偶e nie mo偶e by膰 mowy o zmianie stosunk贸w narod贸w chrze艣cija艅skich wzgl臋dem 偶yd贸w a偶 dot膮d, dop贸ki Talmud nie przestanie by膰 ksi臋g膮 艣wi臋t膮 i 藕r贸d艂em, na kt贸rym urabia si臋 duchowe oblicze ka偶dego 偶yda. Przyczyna nienawi艣ci i prze艣ladowania 偶yd贸w le偶y w samych 偶ydach. Podali艣my elementarne wiadomo艣ci o 艣wi臋tych ksi臋gach 偶ydowskich. Zwr贸cili艣my uwag臋 na ich zawarto艣膰 i charakter. A teraz przypatrzmy si臋, czym s膮 te ksi臋gi w poj臋ciu ca艂ego 偶ydostwa rozproszonego po 艣wiecie.

ZNACZENIE TALMUDU W 呕YCIU 呕YDOSTWA

殴r贸d艂em nienawi艣ci 偶ydostwa wzgl臋dem chrze艣cijan jest ich talmudyczna religia. Je偶eli wi臋c tego ducha nienawi艣ci czerpi膮 ze swoich ksi膮g i s膮 z tego dumni, musz膮 te ksi臋gi ceni膰 jako najdro偶szy skarb, jako rzecz tak wielkiej wagi, i偶 utrata ich musia艂aby spowodowa膰 zmian臋 w duchowym usposobieniu ca艂ego 偶ydostwa. Z g贸ry, wi臋c nale偶y si臋 spodziewa膰, 偶e u autor贸w 偶ydowskich znajdziemy li tylko same pochwa艂y pod adresem Talmudu. Nie b臋dzie on nigdy przedmiotem krytyki, ani powa偶nego roztrz膮sania, jakby nie wyszed艂 z r膮k ludzi wzajemnie si臋 zwalczaj膮cych i b艂膮dz膮cych. Talmudowi przypisywana jest moc nadziemska, boska, kt贸ra nie podlega 偶adnej krytyce ludzkiej. Krytyczny s膮d o Talmudzie ze strony 偶yd贸w by艂by blu藕nierstwem, godnym najwy偶szej kl膮twy. Charakterystyczn膮 jest rzecz膮, 偶e im komentarze na Pismo 艣w. s膮 p贸藕niejsze (zamkni臋te w ramach Talmudu), im bardziej zosta艂 w nich uwydatniony pierwiastek nienawi艣ci, tym wi臋ksze posiadaj膮 znaczenie i tym wi臋ksz膮 otaczane s膮 aureol膮 艣wi臋to艣ci. I tak przedstawia si臋 rzecz w wyk艂adzie 偶yd贸w: Pismo 艣w. posiada wielkie znaczenie, ale wi臋ksze nad nie ma Miszna, poniewa偶 zawiera "podania starszych"; te za艣 wy偶sze s膮 nad Tor膮 (Pismo 艣w.). Ale jeszcze wy偶sze ma znaczenie to, co spisali starsi dla obja艣nienia Miszny, czyli Talmud. Jest to wi臋c najcenniejsza ksi臋ga i posiada pierwszorz臋dne znaczenie w 偶yciu 偶ydostwa, kt贸re uchodzi za wyznawc贸w (tak twierdz膮 偶ydzi) religii Moj偶eszowej, a w rzeczywisto艣ci w tej religii prawie nic nie ma z mozaizmu, bo cho膰, zachowywane s膮 w niej przepisy Moj偶eszowego prawa, pojmowane s膮 atoli w takim t艂umaczeniu, jakie nada艂 im Talmud. Wszystko przesi膮kni臋te jest duchem Talmudu. Ju偶 za czas贸w Chrystusa Pana 偶ydzi odst膮pili od w艂a艣ciwego pojmowania Pisma 艣w. Pan Jezus m贸wi艂 do 偶yd贸w: "Nie mniemajcie, abym ja was oskar偶a膰 mia艂 u Ojca; jest, kt贸ry was oskar偶a, Moj偶esz, w kt贸rym wy nadziej臋 macie. Bo gdyby艣cie wierzyli Moj偶eszowi, podobnie by艣cie i mnie wierzyli:, bowiem on o mnie pisa艂. Lecz je艣li jego pismom nie wierzycie, jako偶 moim s艂owom uwierzycie" (Jan, 5: 45-47). To jedno powinno uchodzi膰 za pewnik, 偶e 偶ydzi nie wyznaj膮 religii Moj偶eszowej tylko talmudyczn膮.

Wr贸膰my do przyk艂ad贸w. "Rabini uczyli: je艣li si臋 kto zajmuje Pismem, to znaczy to co艣, ale nic szczeg贸lnego; je艣li za艣 Miszn膮, to jest co艣 i za to otrzyma si臋 zap艂at臋; je艣li za艣 Talmudem, to nie ma nic wa偶niejszego ponad to, biegnij jednak zawsze do Miszny, ni偶 do Talmudu . To sprzeciwia si臋 jednak samo sobie. Najpierw napisano: je艣li Talmudem, to nie ma nic wa偶niejszego ponad to, a nast臋pnie napisano: biegnij zawsze do Miszny ni偶 do Talmudu. Rabin Johanan odpowiedzia艂: ta nauka powsta艂a za czas贸w Rabbi, wtedy ca艂y 艣wiat (!) opu艣ci艂 uczenie si臋 Miszny, a zwr贸ci艂 si臋 do Talmudu, wtedy on im wyk艂ada艂, aby si臋 raczej zawsze zwraca膰 do Miszny, ni偶 do Talmudu . Chodzi艂o wi臋c o to, aby nie zlekcewa偶ono Miszny. Obja艣nienie zatem posiada tylko znaczenie taktyczne, nie ujmuj膮c wcale powagi Talmudowi. Autorzy Talmudu, obja艣niaj膮c s艂owa Miszny o obowi膮zkach i czci wzgl臋dem nauczycieli, uwa偶aj膮, 偶e te powinno艣ci odnosz膮 si臋 tylko do nauczyciela, "kt贸ry uczy艂 w m膮dro艣ci (tj. w Talmudzie), a nie do nauczyciela, kt贸ry uczy艂 w Pi艣mie i w Afezme". Wi臋ksza przeto istnieje wdzi臋czno艣膰 dla tych, co napisali Talmud, ani偶eli dla natchnionych autor贸w Ksi膮g 艣w. Pismo 艣w. por贸wnywano do wody, Miszn膮 do wina, a Gemar臋 do wina zaprawionego (aromatycznego). Twierdzono, 偶e "ponad naj艣wi臋tszy Talmud nie ma nic wy偶szego". Z boja藕ni膮 i dr偶eniem przyst臋powano do studi贸w Talmudu, by jego s艂贸w nie t艂umaczy膰 inaczej, ani偶eli wskazali jego autorzy, lub te偶, aby nic nie przeoczy膰. Przeoczenie uchodzi艂o za rozmy艣lne wykroczenie. "R. Jehuda powiedzia艂: b膮d藕 ostro偶nym przy nauce (przy Talmudzie), bo przy nauce uchodzi przeoczenie za umy艣lne przekroczenie". Studiuj膮cy Talmud uwa偶any jest za stykaj膮cego si臋 z najwy偶sz膮 艣wi臋to艣ci膮. Nie wolno mu tedy zajmowa膰 si臋 niczym innym, aby nie kala艂 r膮k, a zw艂aszcza bra膰 do r臋ki jak膮kolwiek ksi膮偶k臋 obc膮. A jeszcze wi臋ksze by艂oby wykroczenie, gdyby ta ksi膮偶ka by艂a nie w tym j臋zyku, w jakim jest Talmud. Opowiada艂 mi pewien 偶yd, p. A., 偶e b臋d膮c na studiach Talmudu u rabina w Piotrkowie (rodzice przeznaczyli go na rabina), mia艂 zapowiedziane przez swego nauczyciela, aby si臋 nie odwa偶y艂 bra膰 do r臋ki 偶adnej ksi膮偶ki, a zw艂aszcza napisanej po polsku. Ubli偶a艂oby to powadze Talmudu, a i sam sprzeniewierzy艂by si臋 szczytnej idei talmida (ucznia talmudowego). M艂odzieniec nie m贸g艂 si臋 pogodzi膰 z tym zakazem, tym bardziej wydawa艂 mu si臋 niedorzecznym, 偶e przecie偶 nie mog膮c zrozumie膰 kwestii matematycznych poruszanych w Talmudzie, lub wiadomo艣ci z geografii, m贸g艂 si臋 uciec do pierwszego lepszego podr臋cznika szkolnego, aby rzecz uprzyst臋pni膰. By艂oby to z po偶ytkiem dla samego studium Talmudu. Innego atoli by艂 zdania jego wychowawca. Zniewa偶ony pewnego razu przez nauczyciela za to, 偶e posiada艂 przy sobie podr臋cznik do geografii, zerwa艂 z Talmudtor膮 i, zdaje si臋, ze samym Talmudem. Og贸艂 偶ydostwa patrzy bardzo niech臋tnie na rabin贸w posiadaj膮cych wykszta艂cenie 艣wieckie. M艂odzie偶, oddaj膮c膮 si臋 studiowaniu Talmudu, trzyma si臋 z dala i nie dozwala si臋 jej na zetkni臋cie ze spo艂ecze艅stwem miejscowym. Za czas贸w akademickich, gdym bawi艂 w Gidlach, opowiadali mi 偶ydzi z pobliskiego miasteczka P艂awna, 偶e ich rabin, jakkolwiek jest w podesz艂ym wieku, urodzi艂 si臋 i przebywa艂 w Polsce, wcale nie zna艂 j臋zyka polskiego. Dozwolono mu tylko nauczy膰 si臋 偶argonu i hebrajskiego.

(...)

Ka偶dy 偶yd, mo偶na powiedzie膰, 偶e z mlekiem matki wyssa艂 przywi膮zanie do Talmudu i nauczy艂 si臋 czci膰 i szanowa膰 to wszystko, co Talmud zawiera. Duchowa atmosfera wywiera bardzo silny wp艂yw na ka偶de spo艂ecze艅stwo. Jedne i te same pogl膮dy wpajane od wiek贸w w ca艂e pokolenia wybijaj膮 wyra藕ne pi臋tno na duchowym obliczu tak jednostek, jak i ca艂ego og贸艂u. Podziwiamy np. og贸lny fanatyzm u mahometan. Wyznawcy religii Mahometa nie posiadaj膮 jakich艣 wrodzonych znamion, kt贸re by ich usposabia艂y fanatycznie w znaczeniu religijnym w stosunku do obcych wyzna艅. 殴r贸d艂o fanatyzmu u tych narod贸w jest nabyte drog膮 wy chowania i religijnego u艣wiadomienia na tle Koranu, kt贸ry posiada wiele podobnych cech z Talmudem, zw艂aszcza, gdy chodzi o stron臋 religijn膮. Talmud przepojony jest wi臋ksz膮 nienawi艣ci膮 w stosunku do obcych wyzna艅 i posiada znamiona daleko wi臋kszego fanatyzmu, ani偶eli Koran. Wyznawcy mahometanizmu w swych zwyci臋skich walkach obchodzili si臋 okrutnie ze zwyci臋偶onymi. Nies艂ychana barbaria nad zwyci臋偶onymi r贸wnie偶 nie le偶y w naturze, czyli nie jest jakim艣 zjawiskiem przyrodzonym, ale jest nabyta, wynika z fanatyzmu religijnego podyktowanego Koranem. Gdyby 偶ydzi po swym rozproszeniu posiadali przez jaki艣 czas polityczn膮 niezale偶no艣膰 i znajdowali si臋 w roli zwyci臋zc贸w nad innymi narodami, nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e ich okrucie艅stwo objawi艂oby si臋 jeszcze w daleko wi臋kszej formie. O ile fanatyzm Talmudu przewy偶sza Koran, o tyle silniejsz膮 by 艂aby eksterminacja przez 偶ydostwo narod贸w zwyci臋偶onych. Nie trzeba ucieka膰 si臋 do przyk艂ad贸w branych z wyobra藕ni. Oto 偶ydzi w dziejach swego rozproszenia ile razy uzyskali jak膮kolwiek przewag臋 czy to na tle 偶ycia ekonomicznego, czy pod wzgl臋dem wp艂yw贸w politycznych, umiej膮c si臋 np. wkra艣膰 w 艂aski os贸b mo偶nych, wyzyskiwali w niesamowity spos贸b t臋 w艂adz臋 na korzy艣膰 w艂asn膮, a dla uciemi臋偶enia innych. Klasycznym przyk艂adem pod tym wzgl臋dem mo偶e s艂u偶y膰 epoka panowania bolszewizmu w Rosji. Wszak wiadomo, 偶e bolszewizm jest tworem 偶ydowskim, bolszewicy to 偶ydzi, a rz膮dy bolszewickie - to rz膮dy 偶ydowskie. Historia nie zna takich okrucie艅stw, jakich dopuszczaj膮 si臋 rz膮dy bolszewickie nad ludno艣ci膮 chrze艣cija艅sk膮. Nic dziwnego. Przecie偶 偶ydzi od czas贸w swego rozproszenia nigdy nie osi膮gn臋li takiej w艂adzy, jak膮 sprawuj膮 w dobie obecnej w Rosji. Okrutny terror nad ludno艣ci膮 zwyci臋偶on膮 posiada swoje 藕r贸d艂o w psychice 偶ydowskiej, ta za艣 wspiera si臋 ca艂kowicie na Talmudzie. Fanatyzm jest wielkim zboczeniem psychicznym, ale nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋, 偶e takie zboczenie przyjmuje si臋 bardzo 艂atwo w u艂omnej naturze cz艂owieka i jest jedn膮 z najsilniejszych podniet do ideowego skupienia, do zacie艣nienia wi臋zi etnicznej. Czuj膮 to 偶ydzi i dlatego tak usilnie ochraniaj膮 w艂asne 藕r贸d艂o fanatyzmu - Talmud. Druga przyczyn膮, skupiaj膮c膮 偶yd贸w oko艂o Talmudu i nakazuj膮c膮 im broni膰 tej ksi臋gi przed jak膮kolwiek reform膮, jest religia. Talmud jest 藕r贸d艂em wsp贸艂czesnej religii 偶ydowskiej i 偶ydowskiej moralno艣ci. Religia odbija bardzo silne pi臋tno na narodzie. Im ta religia jest starsza, tym pi臋tno silniejsze. Religia 偶ydowska nale偶y do najstarszych na 艣wiecie. Wprawdzie zosta艂a ona zreformowana i niepomiernie sfanatyzowana pod wp艂ywem idei talmudowych. Te jednak zmiany i okoliczno艣ci s膮 znane tylko dla badaczy. Og贸艂 bynajmniej nie jest w tym u艣wiadomiony. Religia ta jest nast臋pnie przepojona fanatyzmem i odpowiada historycznym warunkom wyznawc贸w. Rzymianie bowiem obchodzili si臋 z 偶ydami niezmiernie surowo, wywo艂uj膮c w艣r贸d prze艣ladowanych op贸r i nienawi艣膰. Po rozproszeniu 偶ydzi znajdowali si臋 w bardzo przykrych warunkach: wsz臋dzie wzgl臋dem nich uprzedzenie i niech臋膰. W upo艣ledzonych znowu ta okoliczno艣膰 wywo艂ywa艂a nienawi艣膰. Religia talmudowa by艂a najmilsz膮 ostoj膮 dla prze艣ladowanych, bo z jednej strony mesjanistycznymi mrzonkami 艂agodzi艂a im ci臋偶ki los wygnania, a z drugiej - pozwala艂a nienawidzi膰 "ciemi臋偶ycieli", daj膮c w ten spos贸b naturalne uj艣cie dla afekt贸w, jakie nagromadzi艂y si臋 w zbola艂ej duszy 偶ydostwa. I tak wci膮偶 te same warunki 偶yciowe i te same nastroje obracaj膮 si臋 w oko艂o. W takiej atmosferze duchowej wychowane 偶ydostwo musia艂o czu膰 do 藕r贸d艂a, podsycaj膮cego ich wiar臋 i wzmacniaj膮cego nadzieje bezgraniczne przywi膮zanie. Charakter religii 偶ydowskiej jest czym艣 niezgodnym z naszymi poj臋ciami chrze艣cija艅skimi, dlatego te偶 trudny do zrozumienia. Od napi臋cia pierwiastka nienawi艣ci wzmaga艂o si臋 uczucie religijno艣ci. Duch bowiem Talmudu nakazuje walk臋 z chrze艣cija艅stwem. Aby za艣 ducha walki podtrzyma膰 konieczny jest duch nienawi艣ci: podyktowany jest przeto pobudkami religijnymi. Ale nie koniec na tym. W miar臋 zwyci臋stwa odniesionego nad chrze艣cija艅stwem, b臋dzie wzrasta艂 triumf 偶ydostwa. Nale偶y wi臋c sia膰 nienawi艣膰 i post臋powa膰 tak, jak dyktuj膮 pobudki wyp艂ywaj膮ce z nienawi艣ci. Religia tedy talmudowa zgodna by艂a z duchowymi nastrojami i odpowiada艂a s艂abo艣ciom natury ludzkiej. Wytworzy艂a wi臋藕 siln膮, kt贸rej zaparcie broni i pragnie w niej pozosta膰 przede wszystkim ca艂e 藕ydostwo religijnie usposobione. Pozostaj膮 jeszcze warstwy 偶ydostwa o艣wieconego i dla uczu膰 religijnych usposobionego liberalnie. Znane s膮 艣rodowiska w 偶ydostwie dla religii ca艂kiem oboj臋tne, jak np. wielka organizacja syjonistyczna. Przyw贸dcy syjonizmu, gdy chodzi o wierzenia religijne s膮 ateuszami. Bezwyznaniowo艣膰 taka pop艂aca. Co si臋 tyczy jednak Talmudu i dla syjonist贸w ta ksi臋ga jest 艣wi臋ta. Dlaczego? Oto w Talmudzie w bardzo wybitny spos贸b zosta艂 uwydatniony pierwiastek nacjonalistyczny; jak dla 偶yd贸w chasyd贸w Talmud jest 藕r贸d艂em zasilaj膮cym wiar臋, tak dla syjonist贸w 藕r贸d艂em dla podtrzymywania ducha nacjonalistycznego. Syjonizm jest kra艅cowym nacjonalizmem. Panuje i tutaj fanatyzm, podobny do religijnego. Podsyca go Talmud. Z tego wi臋c tytu艂u liberalne ko艂a przyjmuj膮 Talmud jako ksi臋g臋 swoj膮 i z niej czerpi膮 natchnienie dla utrwalania hase艂 nacjonalistycznych. Dochodzimy do konkluzji. Talmud jest 艣wi臋t膮 ksi臋g膮 dla ca艂ego 偶ydostwa. To, co my dzisiaj nazywamy 偶ydowskimi wadami, uwydatniaj膮cymi si臋 jako charakterystyczne cechy ca艂ego 偶ydowskiego plemienia, p艂ynie z Talmudu. Przyczyna przeto wyodr臋bnienia 偶ydowskiego le偶y nie w narodach chrze艣cija艅skich, lecz w samych 偶ydach. Nauka Talmudu jest skwapliwie ukrywana przez 偶yd贸w. Skoro Talmud w oczach ca艂ego 偶ydostwa jest tak doskona艂膮 ksi臋g膮, i偶 偶adna z ni膮 si臋 r贸wna膰 nie mo偶e, powinno zale偶e膰 偶ydom na tym, aby z t膮 doskona艂膮 ich nauk膮 zapozna艂 si臋 jak najszerszy og贸艂 ludzi. Jest to rozumowanie bardzo logiczne. To, co jest chlub膮 narodu, co 艣wiadczy o bogactwie jego ducha i jest owocem dojrza艂ej my艣li filozoficznej i religijnej, powinno by膰 objawiane innym. Tymczasem pouczenia Talmudu, jak wspomnieli艣my wy偶ej, s膮 zazdro艣nie strze偶one przez 偶yd贸w. Nie dlatego oczywi艣cie, aby nikt nie by艂 w stanie zapozna膰 si臋 z jego m膮dro艣ci膮, lecz, aby nie zosta艂 ujawniony istotny duch, kt贸ry o偶ywia talmudyczne ksi臋gi. Wyk艂adacze Talmudu gro偶膮 najsurowszymi karami tym, kt贸rzy o艣mieliliby si臋 zapoznawa膰 goj贸w z m膮dro艣ci膮 talmudowa. Wtajemniczanie chrze艣cijan w talmudowego ducha nale偶y do najwi臋kszych przest臋pstw, 艣ci膮gaj膮c jednocze艣nie najwi臋ksz膮 odpowiedzialno艣膰 moraln膮. Inny posiada charakter Talmud, ani偶eli Biblia. Ta by艂a przet艂umaczona w swoim czasie przez 偶yd贸w na j臋zyk grecki, aby si臋 m贸g艂 z ni膮 zapozna膰 ca艂y 贸wczesny 艣wiat hellenistyczny. Nie doczeka艂 si臋 tego nigdy Talmud i charakterystyczn膮 jest rzecz膮, 偶e nikt z 偶yd贸w prawowiernych nie usi艂owa艂 t艂umaczy膰 na obce j臋zyki Talmudu. Cesarz Justynian, pragn膮c zbli偶y膰 藕ydostwo do kultury rzymskiej, poleci艂, aby 艣wi臋te ksi臋gi 偶ydowskie przet艂umaczono ma j臋zyk 艂aci艅ski i aby w tym j臋zyku wyk艂adane by艂y m艂odzie偶y m膮dro艣ci talmudowe. Rozkaz jego spotka艂 si臋 z jak najwi臋kszym sprzeciwem: wprowadzenie w czyn zamiar贸w Justyniana uwa偶a艂o 藕ydostwo za najwi臋ksz膮 kl臋sk臋. Stawi艂o wi臋c temu bezwzgl臋dny op贸r. Wola艂o pozostawa膰 w ciemno艣ciach, i艣膰 na wygnanie, lub zamkn膮膰 si臋 w gettach, ani偶eli pozwoli膰 na autoryzowany przek艂ad Talmudu. Nie mamy wi臋c 偶ydowskiego przek艂adu Talmudu. Przek艂adem zajmowali si臋 albo 偶ydzi nawr贸ceni, albo te偶 uczeni chrze艣cija艅scy. 呕ydzi nawr贸ceni na chrze艣cijanizm, jako t艂umacze Talmudu, byli wyklinani i przechowa艂y si臋 wzgl臋dem nich najgorsze wspomnienia na kartach kronik 偶ydowskich. 艁atwiej pogodzili si臋 偶ydzi i przeszli do porz膮dku dziennego nad faktem nawr贸cenia si臋 jednego z ich cz艂onk贸w na wiar臋 chrze艣cija艅sk膮, ani偶eli z pr贸b膮 t艂umaczenia Talmudu. Ten ostatni wysi艂ek nie by艂 nigdy darowany. Przek艂ad Talmudu w poj臋ciu etyki 偶ydowskiej jest grzechem niedopuszczalnym, wyst臋pkiem, kt贸rego darowa膰 nie mo偶na. Nikt tak nie jest przygotowany do t艂umaczenia Talmudu, jak autorzy 偶ydzi. Wychowani od lat m艂odzie艅czych w atmosferze talmudowej, wch艂aniali w siebie nauki mistrz贸w i wtajemniczani byli w znaczenie prawa zwyczajowego. Oko艂o poucze艅 talmudycznych istnieje r贸wnie偶 bogate podanie, do kt贸rego nie posiadaj膮 dost臋pu uczeni chrze艣cija艅scy. 艢wiat chrze艣cija艅ski czeka d艂ugo na autoryzowany przek艂ad Talmudu, lecz chyba nigdy si臋 nie doczeka, poniewa偶 nie le偶y to w zamiarach 偶ydowskich, aby ujawniono plany dzia艂ania nakre艣lone przez Talmud. Ksi臋gi talmudyczne jakby celowo pisane s膮 sposobem ogromnie zawi艂ym. Mn贸stwo skr贸t贸w, niby kabalistycznych znak贸w, nie pozwala niewtajemniczonemu wnikn膮膰 w ducha poucze艅 rabinicznych. Ka偶dy tam wyraz, ka偶da niedok艂adno艣膰 gramatyczna, jak wspomnieli艣my wy偶ej, ma sw贸j sens wy偶szy, ukryty, kt贸rego niewtajemniczony nie jest w stanie przenikn膮膰. Nie ulega w膮tpliwo艣ci, 偶e obja艣nianie poucze艅 rabinicznych mo偶e by膰 w bardzo wielu przypadkach samowolne, zale偶ne od osobistych pogl膮d贸w rabina, b膮d藕 co b膮d藕, by艂oby niezmiernie po偶膮dan膮 rzecz膮 dowiedzie膰 si臋, jakie tej lub innej uwadze nadaj膮 rabini znaczenie. Przyby艂by bogaty materia艂 do zbadania psychiki 偶ydowskiej, zosta艂oby mo偶e wyja艣nionych wiele zagadnie艅, kt贸re w wysokim stopniu niepokoj膮 艣wiat chrze艣cija艅ski. Le偶y nawet w interesie samych 偶yd贸w, aby ujawnili to wszystko, co nauczaj膮 ksi臋gi talmudyczne i zrzucili z siebie brzemi臋 ci臋偶kich oskar偶e艅, kt贸re, jak 艂a艅cuch nieprzerwany, wlok膮 si臋 za nimi od czas贸w rozproszenia. Odkrycie przed 艣wiatem chrze艣cija艅skim kart Talmudu i zapoznanie z metod膮 wyk艂adu by艂oby dowodem dobrej woli i szczer膮 ch臋ci膮 zrzucenia z siebie tak ci臋偶kich podejrze艅. Skoro jednak to nie nast臋puje, 偶ydzi sami wydaj膮 na siebie wyrok pot臋pienia. Wol膮 pozostawa膰 pod ci臋偶arem zarzut贸w, co do nakazu oszukiwania chrze艣cijan, u偶ywania krwi chrze艣cija艅skiej itd., ani偶eli otworzy膰 swoj膮 dusz臋 i wyspowiada膰 si臋 z win powszechnie im przypisywanych. Kwestia tajemnicy nauczania talmudycznego nie przestanie nigdy zajmowa膰 chrze艣cija艅skiego 艣wiata i obci膮偶a膰 偶yd贸w przer贸偶nymi podejrzeniami, mo偶e by膰, 偶e w wielu wypadkach nieuzasadnionymi. Ale kto temu winien? Dla ka偶dego jasna jest odpowied藕, 偶e ca艂膮 odpowiedzialno艣膰 bior膮 na siebie 偶ydzi. Spo艂ecze艅stwom chrze艣cija艅skim nie mo偶na si臋 dziwi膰, 偶e zarzucaj膮 偶ydom wyst臋pki ze wszech miar krzywdz膮ce ich opinie. Powody do takiego post臋powania wzgl臋dem 偶yd贸w s膮 zupe艂nie usprawiedliwione. 呕ydzi bowiem post臋powaniem swoim 艣ci膮gaj膮 pierwsi na siebie podejrzenie. Okazuje si臋 to z dw贸ch fakt贸w. Pierwszym z nich jest dowiedziona karygodna dzia艂alno艣膰 na niekorzy艣膰 chrze艣cijan, objawia si臋 ona we wszystkich polach wsp贸艂pracy z 偶ydami. 呕ydzi dzia艂alno艣ci膮 swoj膮 udowadniaj膮, 偶e nie posiadaj 膮 dobrej woli w celu zgodnego wsp贸艂偶ycia. przyk艂ady nadu偶y膰 s膮 tak liczne, 偶e zbytecznym jest wdawa膰 si臋 tutaj w szczeg贸艂y. Wystarczy cho膰by powo艂a膰 si臋 na ch臋膰 omijania obowi膮zk贸w, spadaj膮cych na 偶yd贸w z tytu艂u przynale偶no艣ci do pa艅stwa. 呕ydzi nie posiadaj膮 na wzgl臋dzie dobra kraju, w kt贸rym s膮 obywatelami, lecz wszystko staraj膮 si臋 podporz膮dkowa膰 w艂asnym celom. Mo偶na bez obawy powiedzie膰, 偶e 偶ydzi s膮 wsz臋dzie z艂ymi obywatelami kraju. Ten niepochlebny objaw ich charakteru wyp艂ywa ze specjalnego stanowiska, jakie ka偶e im zaj膮膰 Talmud, uchodz膮cy za podstaw臋, jak nadmienili艣my wy偶ej, ich religii i moralno艣ci. Przy tej sposobno艣ci nale偶y jeszcze zwr贸ci膰 uwag臋 na szczeg贸lny objaw, jaki daje si臋 zauwa偶y膰 w stosunkach zachodz膮cych mi臋dzy 偶ydami a narodami chrze艣cija艅skimi. Oto wszelkie wykroczenia poszczeg贸lnych jednostek ze spo艂ecze艅stwa 偶ydowskiego wzgl臋dem pa艅stwa bronione s膮 solidarnie przez ca艂e 偶ydostwo na 艣wiecie. Wystarczy powo艂a膰 si臋 na g艂o艣ny fakt Dreyfussa lub zdrady rabina Szapiro w P艂ocku w czasie bolszewickiego najazdu w r. 1920. 呕aden inny nar贸d nie odwa偶y艂by si臋 broni膰 zdrajcy, owszem, by zrzuci膰 z siebie podejrzenie nale偶enia do spisku, jeszcze by u艂atwia艂 w wykryciu zbrodni. Zachowanie si臋 natomiast 偶yd贸w b臋dzie zupe艂nie inne. I ta okoliczno艣膰 ka偶e wnioskowa膰, i偶 偶ydzi posiadaj膮 inn膮 moralno艣膰, inne zasady etyczne. Wykroczenia przeciwko pa艅stwu z ich punktu widzenia s膮 godziwe, bo tak nakazuje Talmud. Drugim faktem jest celowe okrywanie tajemnic膮 tego stanowiska, jakie Talmud zajmuje wzgl臋dem obcych wyzna艅 i narodowo艣ci. Za d艂uga by艂aby litania zarzut贸w wysuwanych przeciwko 偶ydom. W ka偶dym razie zarzuty te s膮 uzasadnione, najoczywi艣ciej je potwierdza samo stanowisko 偶yd贸w. Talmud cz臋艣ciowo mamy prze艂o偶ony na j臋zyki nowo偶ytne, 偶ydzi atoli odmawiaj膮 przek艂adowi wszelkiej warto艣ci, twierdz膮c, 偶e zosta艂 dokonany przez oczywistych wrog贸w 偶ydostwa i posiada wyra藕ne znamiona tendencyjno艣ci. Wchodzimy w b艂臋dne ko艂o. Przek艂ad贸w dokonanych przez uczonych chrze艣cija艅skich, albo przez 偶yd贸w nawr贸conych, og贸艂 偶ydostwa nie uznaje, poniewa偶 s膮 tendencyjnie niedok艂adne, a sami za艣, kt贸rzy najlepiej go znaj膮, przek艂adu dokona膰 nie chc膮.

(...)

PRZEZNACZENIE TALMUDU

Cel Talmudu jest do艣膰 przejrzysty. Jego tw贸rcom chodzi艂o przede wszystkim o to, by skupi膰 spo艂ecze艅stwo 偶ydowskie i by je zamkn膮膰 od wszelkich obcych wp艂yw贸w, tak i偶by do 偶ydostwa nie mia艂y dost臋pu ani pr膮dy religijne, ani w og贸le duch wyrobiony przez cywilizacj臋, kt贸ra si臋 rozwija艂a na pod艂o偶u nie maj膮cym nic wsp贸lnego z Talmudem. Talmud mia艂 by膰 tym duchowym pokarmem dla narodu izraelskiego, kt贸ry mia艂 go zabezpieczy膰 przed wszelkimi obcymi wp艂ywami i zachowa膰 nadal zjednoczenie na polu religijnym oraz narodowym. W rozproszeniu grozi艂a 偶ydom utrata spoisto艣ci etnicznej, zar贸wno jak i jedno艣ci na gruncie wierze艅 religijnych. Rozrzuceni po wielkim imperium rzymskim, znajduj膮c si臋 w 艣rodowiskach bezwzgl臋dnie przewy偶szaj膮cych ich pod wzgl臋dem kulturalnym, tym 艂atwiej mogli ulec pr膮dom asymilacyjnym i straci膰 ca艂kowicie sw贸j charakter 偶ydowski. Takie widoki nie le偶a艂y w planach duchowych przyw贸dc贸w narodu. Nadzieje mesja艅skie nigdy by si臋 nie zi艣ci艂y, wed艂ug przekona艅 偶ydowskich, gdyby nar贸d straci艂 synostwo Abrahamowe, to jest gdyby zmieni艂o duchowe oblicze, rozp艂ywaj膮c si臋 w morzu ludzkim. Nale偶a艂o wi臋c, pomimo rozproszenia, zachowa膰 nar贸d izraelski od rozbicia duchowego i od asymilacji. Zadanie takie mia艂 w艂a艣nie spe艂ni膰 Talmud. Zbyt wiele oczekiwali od tej ksi臋gi i nale偶y przyzna膰, 偶e wszystkie ich nadzieje si臋 Spe艂ni艂y. Chc膮c zrozumie膰 si艂臋 moraln膮 Talmudu, nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 na dwie okoliczno艣ci towarzysz膮ce jego powstaniu. Pierwsz膮 by艂o gor膮ce oczekiwanie przyj艣cia Mesjasza. Dawne proroctwa zapowiada艂y przyj艣cie Mesjasza na okres, kt贸ry istotnie wype艂ni艂 si臋 zgodnie ze wskazaniami prorok贸w. W tym wi臋c czasie, gdy mia艂a si臋 spe艂ni膰 obietnica mesja艅ska, ca艂y nar贸d znajdowa艂 si臋 w specjalnym nastroju duchowym. Oczekiwanie by艂o powszechnym zjawiskiem, wyobra藕nia rozpalona do tego stopnia, 偶e sta艂a si臋 podatnym polem do wszelkich zbocze艅 w zwi膮zku z nadziej膮 ujrzenia Wybawiciela. Warunki te wyzyskali wszelkiego rodzaju szarlatani i faryzeusze, ci膮gn膮c dla siebie korzy艣ci. Szli za pr膮dami 贸wczesnymi, byle by tylko przypodoba膰 si臋 t艂umom. W tym przystosowaniu si臋 do nastroj贸w przewy偶szali si臋 wzajemnie w 艣wiadczeniu r贸偶nych korzy艣ci, kt贸re lud rzekomo osi膮gnie dzi臋ki zjawieniu si臋 Mesjasza. Zarzucono w艂a艣ciwe znaczenie Pisma 艣w., o艣wietlaj膮ce charakter Mesjasza, a zwr贸cono uwag臋 na tendencje ludu, rozwijaj膮ce si臋 pod wp艂ywem uciemi臋偶ania ze strony w艂adz rzymskich. Lud pragn膮艂 Mesjasza, kt贸ry by wyst膮pi艂 w roli bohatera i odnosi艂 zwyci臋stwa na wz贸r Aleksandra Macedo艅skiego. Bardzo wiele obiecywano sobie po takim Mesjaszu. Uk艂adano plan strasznej pomsty nad Rzymianami z r贸wnoczesnym za艂o偶eniem pa艅stwa izraelskiego, kt贸rego poddanym na niczym by nie zbywa艂o. Wyrabiaj膮c w sobie przesadne poj臋cie o przywilejach p艂yn膮cych ze synostwa Abrahamowego, 偶ydzi uwa偶ali, 偶e tylko im nale偶y si臋 uprzywilejowane stanowisko na 艣wiecie. Wszystkie narody powinny by膰 ich niewolnikami, a oni natomiast panami korzystaj膮cymi ze wszystkich d贸br, jakie tylko na ziemi mo偶na osi膮gn膮膰. Pa艅stwo ich b臋dzie si臋ga艂o od kra艅ca do kra艅ca ziemi. W tym wzgl臋dzie opacznie t艂umaczono proroctwa dawne, kt贸re istotnie zapowiada艂y powszechne panowanie Mesjasza, maj膮c na wzgl臋dzie uniwersalistyczny charakter religii Chrystusowej. 呕ydzi natomiast wszystkie te wskazania brali w znaczeniu dos艂ownym i odnosili do panowania doczesnego na ziemi. Tego rodzaju pogl膮dy zyska艂y tak powszechne przyj臋cie, 偶e ca艂y og贸艂 oczekiwa艂 zjawienia si臋 Mesjasza jako kr贸la ziemskiego. Duchowi przyw贸dcy, wyst臋puj膮c w roli fa艂szywych prorok贸w, o kt贸rych ju偶 przepowiadali prorocy prawdziwi, zamiast prostowa膰 zboczenia na tle urzeczywistnienia si臋 idei mesja艅skich, szli za nimi, rozwijaj膮c w niew艂a艣ciwym kierunku d膮偶enia i karmi膮c niezdrowym pokarmem duchowym swoich wsp贸艂wyznawc贸w. Pogl膮dy o Mesjaszu, jako w艂adcy ziemskim, utrwala艂y si臋 do tego stopnia, 偶e wszelkie idee o duchowym kr贸lestwie Mesjasza sta艂y si臋 zupe艂nie obce, niezrozumia艂e, owszem nawet zawzi臋cie zwalczane tak przez lud, jak i jego przyw贸dc贸w duchowych. Tym okoliczno艣ciom nale偶y przypisa膰, 偶e gdy zjawi艂 si臋 zapowiedziany przez prorok贸w prawdziwy Mesjasz, spotka艂 si臋 z niesamowitym uporem ludu zar贸wno jak i faryzeusz贸w. Nauki Chrystusa Pana nie przyj臋to, nie rozstawano si臋 jednak z nadziejami mesja艅skimi. Owszem w miar臋 oddalenia si臋 od kresu, w kt贸rym wed艂ug zapowiedzi proroka Daniela powinien by艂 zjawi膰 si臋 prawdziwy Mesjasz, oczekiwanie staje si臋 tym bardziej gor膮ce, a rozpalona wyobra藕nia gotowa uzna膰 Mesjasza w ka偶dym, kt贸ryby uzgodni艂 swoje post臋powanie i swoje nauki z tymi pr膮dami i przekonaniami, jakie pod贸wczas istnia艂y. Widzimy te偶, 偶e po Chrystusie, to jest w drugiej po艂owie pierwszego stulecia i w pierwszej drugiego zjawi艂o si臋 wielkie mn贸stwo oszuka艅czych mesjaszy, kt贸rzy zgotowali ludowi bardzo wielkie zawody. Pomimo tych zawod贸w, a nawet tak straszliwych nast臋pstw, jakie sprowadzi艂 na 偶ydostwo Bar Kochba, mianuj膮cy si臋 prawdziwym zapowiedzianym Mesjaszem za panowania cesarza Hadriana, nie rozstali si臋 偶ydzi z nadziejami, 偶e Mesjasz przyjdzie i za艂o偶y dla 偶yd贸w kr贸lestwo od kra艅ca do kra艅ca ziemi. Im wi臋ksze s膮 obecnie cierpienia ludu, tym wi臋kszy b臋dzie triumf i zemsta nad prze艣ladowcami, gdy nadejdzie oczekiwany Mesjasz. Autorzy Miszny, a zw艂aszcza p贸藕niejszej Gemary, wyzyskali te nastroje ludu w celu tym 艣ci艣lejszego zespolenia go i uczynienia odpornym na wszelkie obce wp艂ywy. Dowodzili mianowicie, 偶e Mesjasz przyjdzie niew膮tpliwie i za艂o偶y takie pa艅stwo, na jakie czekaj膮 偶ydzi. By jednak to mog艂o si臋 zi艣ci膰 potrzeba po pierwsze zachowa膰 bezwzgl臋dnie sw膮 rasow膮 i religijn膮 odr臋bno艣膰 i po drugie - zerwa膰 wszelk膮 styczno艣膰 z chrze艣cijanami - owszem walczy膰 z nimi w celu ich wyt臋pienia, poniewa偶 chrze艣cija艅stwo, kt贸re powsta艂o w 艣rodowisku prawowiernego 偶ydostwa jest karana 偶yd贸w, objawiaj膮c膮 si臋 przede wszystkim w op贸藕nieniu przyj艣cia Mesjasza. W Talmudzie wi臋c nie tylko znajdziemy wyt艂umaczenie, dlaczego Mesjasz nie zjawi艂 si臋 w oczekiwanej porze, ale wyra偶one jest niez艂omne przekonanie, 偶e 贸w Mesjasz si臋 zjawi, byle by tylko zosta艂y dope艂nione warunki, kt贸rymi jest zachowanie odr臋bno艣ci rasowej i religijnej, oraz walka za 艣wiatem chrze艣cija艅skim. Takie przekonanie jest zrozumia艂膮 pobudk膮 do skupiania si臋 i wytwarzania tzw. wi臋zi talmudycznej, trzymaj膮cej 偶yd贸w w zupe艂nym odosobnieniu. Talmud wi臋c powstawa艂 w atmosferze gor膮cego oczekiwania Mesjasza, zapowiadaj膮c spe艂nienie si臋 wszystkich nadziei, byleby tylko zosta艂y dope艂nione przepisane warunki. 艁atwo poj膮膰, 偶e nauka jego trafi艂a na grunt przygotowany i wyda艂a po偶膮dane owoce. Drug膮 okoliczno艣ci膮 jest nienawi艣膰 do chrze艣cijan. Wzmiankowali艣my nieco wy偶ej, 偶e obja艣niacze Miszny, wyzyskuj膮c duchowe nastroje ludu, wmawiali, 偶e chrze艣cija艅stwo jest przyczyn膮 op贸藕nienia si臋 Mesjasza. Prosty wniosek wyp艂ywaj膮cy z takich przekona艅, prowadzi do walki z chrze艣cija艅stwem, a co za tym idzie i do nienawi艣ci. Zach臋canie do nienawi艣ci do Chrystusa i jego Ko艣cio艂a r贸wnie偶 trafia艂o na grunt odpowiedni. Has艂a przeto rozwijane w Talmudzie sta艂y si臋 bardzo popularnymi. Przyjmowa艂 je og贸艂 spo艂ecze艅stwa 偶ydowskiego, sk艂onnego do fanatyzmu, z dobr膮 wiar膮 i wciela艂 w 偶ycie, kszta艂c膮c na Talmudzie sw贸j charakter. Nauka tedy Talmudu, podniesiona do godno艣ci natchnienia i objawienia i przedstawiana jako 藕r贸d艂o wiary i moralno艣ci, odbi艂a niezatarte pi臋tno na duchowym obliczu narodu. Nie wiadomo, co bardziej podziwia膰 w Talmudzie: czy nienawi艣膰 do chrze艣cijan, czy te偶 umiej臋tnie rozwijane has艂a w celu skupienia si臋 i wyodr臋bnienia tak pod wzgl臋dem rasowym jak i religijnym. Nienawi艣膰 do chrze艣cijan posiada w Talmudzie bardzo wyra藕ne oblicze i niczym nie da si臋 zaprzeczy膰. Chrystus po wi臋kszej cz臋艣ci jest l偶ony. Widzieli艣my na innym miejscu, w jaki spos贸b rabini ka偶膮 wymawia膰 艣wi臋te Imi臋 Jezus. Bardzo cz臋sto w Talmudzie rabini posi艂kuj膮 si臋 pod adresem Chrystusa Pana nazw膮 Taluj. Jest to wyraz obel偶ywy, oznacza to samo, co "wisielec". Nie da si臋 przytoczy膰 wielu przydomk贸w dawanych Naj艣w. Marii Pannie. Aby unikn膮膰 obrazy uszu chrze艣cija艅skich, pomijamy je milczeniem. Gdziekolwiek istnieje zwrot o Ko艣ciele, o pocz膮tkach chrze艣cija艅stwa, wsz臋dzie przebija si臋 lekcewa偶enie i nienawi艣膰. Opieraj膮c s膮d na tych nieprzyjaznych zwrotach, mo偶na by wnosi膰, 偶e przeznaczeniem Talmudu by艂o utrwalanie zerwania wszelkich stosunk贸w, pomi臋dzy 偶ydostwem a rozwijaj膮cym si臋 Ko艣cio艂em Chrystusowym. Cel mia艂 by膰 osi膮gni臋ty drog膮 utrwalania uprzedze艅 i nienawi艣ci przez wykazywanie krzywd i niepowetowanych strat, jakie nauka Chrystusowa wyrz膮dzi艂a 偶ydostwu. Nale偶y jednak uwa偶a膰, 偶e nienawi艣膰 podsycana wzgl臋dem chrze艣cijan jest tylko 艣rodkiem do osi膮gni臋cia g艂贸wnego celu, a jest nim takie wyodr臋bnienie 偶ydostwa, i偶by wszystkie pr膮dy obcej kultury i cywilizacji sta艂y si臋 niedost臋pnymi. Takie zamierzenia mo偶na by艂o 艂atwiej urzeczywistni膰, o ile wytworzy艂a si臋 nowa religia. Tworz膮c Talmud rabini doprowadzili swoje zamiary do skutku. Stworzyli regu艂y i zasady dla oparcia na nich religii w rzeczywisto艣ci nowej, a jednak uchodz膮cej za star膮, bo podan膮 jeszcze przez Abrahama, gdy ten rozmawia艂 z Bogiem. W religii tej dominuj膮cym pierwiastkiem jest fanatyzm. Odbi艂 on tak silne pi臋tno na duchowym obliczu ca艂ego 偶ydostwa, 偶e 偶ydzi, gdziekolwiek si臋 znajduj膮, s膮 sob膮 i wsz臋dzie wywo艂uj膮 to znane i tak stare zjawisko jak ich w艂asne rozproszenie, tj. antysemityzm, kt贸ry w艂a艣ciwie jest antyjudaizmem, poniewa偶 nikt nie walczy艂 z 偶ydami, jako z semitami, lecz jako z judaistami, wrogo usposobionymi wzgl臋dem wszystkich innych narodowo艣ci. Nie nale偶y si臋 dziwi膰, 偶e istnieje antyjudaizm. Istnie膰 on musi i b臋dzie zawsze wyst臋powa艂 tam, gdzie s膮 偶ydzi.


Strona glowna "ksiazek skazanych na przemilczenie"